Làng tơ lụa Vạn Phúc

Địa điểm du lịch lý thú về những công trình cổ kính, những nét văn hoá đặc trưng của một cộng đồng, những làng nghề, lễ hội...vv.

Làng tơ lụa Vạn Phúc

Gửi bàigửi bởi Open » 15 Tháng 9 2008 02:49

Là làng nghề dệt lụa tơ tằm nổi tiếng từ xa xưa. Nghề dệt lụa ở Việt Nam có ở nhiều nơi, nhưng không thể không nói tới Vạn Phúc (thị xã hà Ðông, Hà Tây), một vùng dệt lụa thủ công lâu đời và lừng danh của ta. Lụa Vạn Phúc bền đẹp, khoác tấm áo lên người sẽ thấy mềm mại và nhẹ nhàng. Cái nét đắc sắc và độc đáo ấy chính là nhờ vào đôi bàn tay khéo léo, điêu luyện, tinh đời của người dân Vạn Phúc. Trải qua bao thế hệ, lụa Vạn Phúc vẫn luôn giữ được những thủ pháp nghệ thuật truyền thống. Hoa văn bao giờ cũng tranng trí đối xứng, đường nét trang trí không rườm rà, phức tạp mà luôn mềm mại, phóng khoáng, dứt khoát. Bởi vậy, lụa Vạn Phúc không chỉ được ưa chuộng ở trong nước mà đã vượt ra ngoài lãnh thổ Việt Nam tới tay những người sành điệu bốn phương.

“Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát; Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”. Vâng, lụa Hà Đông của làng Vạn Phúc dệt ra không chỉ làm mát lòng người mặc mà còn khiến không ít tài tử mát mắt như thế đấy. Người làng lụa giờ đã sống “được” bằng nghề lụa nhưng còn sống “sang” bằng nghề này thì xin thưa rằng vẫn chưa. Vậy, ước mơ phát triển Vạn Phúc thành một “trung tâm mốt” trang phục từ chất liệu truyền thống liệu có là quá xa???

Thuở không sống bằng lụa

Tương truyền, bà tổ làng Lụa Vạn Phúc vốn người Hàng Châu (Trung Quốc) theo chồng chinh chiến Bắc Nam, rồi neo lại làng này. Nỗi nhớ quê hương da diết của bà trút hết vào nghề tầm tang, canh cửi nơi dòng Nhuệ giang êm đềm tha thiết. Ngày nối ngày, đời trải đời và nghề dệt trở thành “truyền thống” của làng Vạn Phúc.
Đến Vạn Phúc những ngày này không khỏi mừng vui vì tiếng máy dệt rộn ràng khắp chốn và những cửa hàng bán lụa rực rỡ sắc màu, tấp nập bán mua. Có lẽ, đây là thời điểm “hưng thịnh” của làng Vạn Phúc vì nhà nhà dệt lụa, người người bán lụa với những con phố bán lụa mới mở cứ dài ra mãi. Nhưng không vì thế mà người làng lụa quên thuở “hàn vi”. Chị Q. nhớ lại, ngày xưa gái làng lụa chỉ lo nếu không lấy được chồng làm ruộng thì không có gạo để ăn. Chúng tôi chỉ quen với nhuộm tơ, se sợi, dệt vải nên chẳng thạo nghề nông. Tôi cũng vậy, lấy được ông xã cùng làng nhưng chuyên nghề nông nên cũng yên tâm. Bởi vì thời đó, chúng tôi đi làm cho hợp tác xã, ăn lương theo công điểm, đong gạo theo tiêu chuẩn, chủ yếu là cơm độn, chẳng mấy khi có gạo trắng mà ăn. Hồi đó, hợp tác xã cũng không dệt lụa mà chủ yếu dệt thảm đay, thảm len xuất khẩu sang Liên Xô, Đông Âu. Đến khi không còn hợp tác xã, hết thị trường, người làng lụa ngơ ngác, canh cửi bỏ không, người đi buôn, kẻ làm ruộng, tưởng như mất cả nghề. Rồi cơ chế thị trường đến, người làng lụa mới như sống lại và nghề dệt hồi sinh.

Và “ước mơ lớn” ...
Ước mơ biến ngôi làng hiền hòa, nhỏ bé này thành một “trung tâm mốt” không phải là không có cơ sở. Trước hết, Vạn Phúc là nơi dệt ra lụa, một loại chất liệu nằm trong Top những chất liệu được yêu thích trong vài năm gần đây. Ngoài ra, Vạn Phúc còn ở rất gần Hà Nội, nơi tập trung lượng tiêu thụ hàng hóa, nhất là hàng dệt may lớn nhất miền Bắc. Và Hà Nội còn là một trong những nơi đi đầu về lĩnh vực mốt. Đặc biệt, xu thế thích sử dụng những trang phục làm bằng chất liệu truyền thống đang lên ngôi. Nguồn nguyên liệu sẵn có, thị trường tiêu thụ lớn, xu thế hợp thời... Đây chính là những thuận lợi cơ bản để Vạn Phúc có thể trở thành một “trung tâm mốt” song trên thực tế, đó vẫn chỉ mà ước mơ mà thôi.
Chủ cửa hàng Thảo sikl cho biết, người làng lụa chúng tôi cũng muốn biến Vạn Phúc thành “trung tâm mốt” lắm chứ nhưng thực tế là chúng tôi không có designer (người thiết kế). Không có người thiết kế thì chẳng làm được gì cả. Chúng tôi cũng đều đặn xuất hàng sang Hà Lan, Canada, Nhật Bản hay một số nước châu Âu nhưng chủ yếu là hàng gia công với số lượng rất nhỏ. Còn khách du lịch cũng chủ yếu mua vải về may chứ không mấy khi mua đồ may sẵn. Vạn Phúc chỉ có mỗi lợi thế là giá rẻ, còn mẫu mã, chất lượng không đồng đều nên ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và thương hiệu. Ngoài ra, Vạn Phúc “đất chật, người đông”, chúng tôi có muốn mở rộng mặt bằng để sản xuất, kinh doanh cũng rất khó. Tất cả điều đó cứ níu Vạn Phúc trong cái khuôn “làng nghề” đã được định sẵn từ bao đời nay.
Đó chỉ là những lý do “nói được”, còn sâu xa có bao “điều khó nói”. Đó là thói quen sản xuất “nhỏ” cứ buộc người ta quẩn quanh với mỗi cái máy dệt, không thể mơ xa hơn. Rồi quan niệm “ăn xổi ở thì”, “mạnh ai nấy phất”, khiến Vạn Phúc trở nên manh mún hơn. Quan trọng hơn, Vạn Phúc đang thiếu một tổ chức có uy tín, đủ mạnh để tập hợp những người dệt lụa đi theo một lộ trình chung, cùng xây dựng thương hiệu “lụa Hà Đông” và biến Vạn Phúc trở thành một “trung tâm mốt” trong tương lai.
Theo Hatay.gov.vn
Diễn đàn du lịch, du ngoạn thưởng thức
(Diễn đàn dành cho tất cả mọi người có cùng niềm đam mê du lịch, thích đi đây đó.)
Cùng bạn khám phá những chân trời mới !
Hình đại diện của thành viên
Open
Site Admin
 
Bài viết: 396
Ngày tham gia: 09 Tháng 3 2008 14:43
Đến từ: Việt nam

Nét đẹp làng lụa Vạn Phúc

Gửi bàigửi bởi hardheart » 05 Tháng 11 2012 22:09

Làng lụa Vạn Phúc nằm bên bờ sông Nhuệ, thuộc Q. Hà Đông, tỉnh Hà Nội.

Vạn Phúc là làng nghề dệt lụa tơ tằm nổi tiếng từ xa xưa.

Nghề dệt lụa có từ xa xưa trên đất Việt Nam. Thế kỷ 15, lụa Việt Nam đã theo chân các thương gia lên tàu biển đi tới bè du khách xa gần bốn phương. Nghề dệt lụa ở Việt Nam có ở nhiều nơi, nhưng không thể không nói tới Vạn Phúc - một vùng dệt lụa thủ công lâu đời và lừng danh của Việt Nam.

Em về Vạn Phúc cùng anh
Áo lụa em mặc thêm thanh vẻ người.

Về với Vạn Phúc hôm nay, mới đến đầu làng ta đã nghe thấy tiếng dệt lụa rộn ràng và bắt gặp một không khí nhộn nhịp, tấp nập của cửa hàng giới thiệu làng Vạn Phúc được đặt ngay đầu làng với những xấp vải nhiều màu sắc. Lụa Vạn Phúc bền đẹp, khoác tấm áo lên người sẽ thấy mềm mại và nhẹ nhàng. Cái nét đặc sắc và độc đáo ấy chính là nhờ vào đôi bàn tay khéo léo, điêu luyện, tinh đời của người dân Vạn Phúc.

Tương truyền, bà Lã Thị Nga, một cô gái làng, từ thời Cao Biền làm tiết độ sứ ở nước ta. Bà đã đưa đến nghề dệt thô sơ với sản phẩm là lụa mộc mạc, bình dân. Sau này, bà đã được phong là Thành Hoàng làng. Từ khi có go võng (thế kỷ 16) nghề dệt Vạn Phúc được cải tiến, phát triển mạnh mẽ và cho ra đời nhiều mặt hàng độc đáo, cao cấp như gấm, lụa, the, lĩnh... với nhiều hoa văn sinh động, tinh tế.

Khi chưa có máy zắc ca, việc dệt the, lụa, hoa không phải là dễ, đòi hỏi người Vạn Phúc phải nghiên cứu, tìm tòi, thí nghiệm nhiều.

Người nào vẽ hoa đẹp, khâu hoa khéo, khi dệt lên thành hàng hoa rát đẹp giống hoa thật, khách hàng rất ưa chuộng, dệt không kịp bán. Với cách cài hoa trên, bất cứ vẽ hoa gì, hình gì, chữ gì các nghệ nhân Vạn Phúc đều làm được.

Trước kia, khi chưa có máy zắc-ca mà các nghệ nhân Vạn Phúc đã khâu hoa và vẽ hoa được rất điêu luyện và tinh tế. Hiện nay, máy zắc-ca cũng chỉ cài hoa bằng các-tông đục lỗ để móc kim kéo go lên thành hoa, vẫn là nguyên lý cài hoa của các bậc tiền nhân từ trăm năm nay, chỉ khác là không có người kéo hoa như xưa.

Ðể tạo ra những sản phẩm tơ lụa tuyệt hảo, những người thợ Vạn Phúc đã tiến hành một quy trình kỹ thuật phức tạp gồm nhiều công đoạn như khâu tơ, khâu hồ sợi, khâu dệt, khâu nhuộm. Mỗi khâu đều phải tiến hành theo những quy định khá nghiêm ngặt

Ngày nay, lụa Vạn Phúc qua các thế hệ, những nghệ nhân và thợ dệt đã không ngừng cải tiến, nâng cao kỹ thuật sản xuất. Bởi thế, lụa Vạn Phúc dù ở loại nào cũng đạt tới mức hoàn mỹ, mịn óng, mềm mại với màu sắc óng ánh, đường nét tinh tế khi nổi khi chìm, có loại trang nhã, có loại rực rỡ.

Trải qua bao thế hệ, lụa Vạn Phúc vẫn luôn giữ được những thủ pháp nghệ thuật truyền thống. Hoa văn bao giờ cũng trang trí đối xứng, đường nét trang trí không rườm rà, phức tạp mà luôn mềm mại, phóng khoáng, dứt khoát. Bởi vậy, lụa Vạn Phúc không chỉ được ưa chuộng ở trong nước mà đã vượt ra ngoài lãnh thổ Việt Nam tới tay những người sành điệu bốn phương.

Hình ảnh
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Chỉnh thiết kế mẫu, hoa văn.

Hình ảnh
Tẩy sợi – một công đoạn không thể thiếu.

Hình ảnh

Hình ảnh
Lụa trên khung dệt và được bày bán tại các cửa hàng.

Hình ảnh
Lụa Vạn Phúc cuốn hút nhiều bạn trẻ.

Hình ảnh
Sản phẩm xuất khẩu của làng nghề.
(Sưu tầm từ Internet)
Hình đại diện của thành viên
hardheart
 
Bài viết: 11
Ngày tham gia: 11 Tháng 10 2012 23:09


Quay về Văn hoá truyền thống

Đang trực tuyến

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào trực tuyến.1 khách.